Компанијата за вештачка интелигенција „Антропик“ (Anthropic) најави формирање нов фонд за јавен интерес, во кој првично ќе бидат префрлени 5 отсто од акциите на компанијата, доколку предлогот биде одобрен од акционерите. Фондот ќе финансира непрофитни организации, истражувања и програми за ублажување на економските последици од развојот на вештачката интелигенција.
Според најавата, уделот на фондот би можел дополнително да се зголемува со растот на вредноста на компанијата. Одборот ќе има можност да додаде уште два отсто од акциите за секое зголемување на вредноста на Anthropic од 50 отсто над однапред утврдена основа. Деталите за управувањето со фондот и условите за зголемување на уделот ќе бидат објавени во следните месеци.
Фондот ќе функционира како друштво со ограничена одговорност во целосна сопственост на Anthropic, што ќе овозможи поголема флексибилност при распределбата на средствата. Освен донации за непрофитни организации, предвидена е и можност за директна финансиска помош на одредени групи граѓани кои би можеле да бидат погодени од промените на пазарот на трудот поради вештачката интелигенција.
Најавата доаѓа во време кога компанијата веќе има издвоено 200 милиони долари преку фонд за истражување на економските последици од вештачката интелигенција. Средствата се наменети за проекти поврзани со преквалификација на работниците, модели за поддршка на доходот и можности за поширока распределба на економските придобивки од новата технологија.
Anthropic претходно воспостави и партнерство со фондацијата „Гејтс“ во вредност од 200 милиони долари за поддршка на здравството, образованието, науката и економската мобилност.
Според проценката наведена во објавениот текст, компанијата во мај била вреднувана на 965 милијарди долари. При таква проценка, удел од пет отсто би имал номинална вредност од околу 48 милијарди долари. Сепак, тоа не значи дека фондот ќе располага со толкава сума во готовина, бидејќи станува збор за акции во приватна компанија чија вредност може да се менува, а нивната ликвидност зависи од идни продажби или евентуално излегување на берза.
Компанијата е основана како корпорација од јавен интерес, правна форма што овозможува покрај финансиските цели да се зема предвид и пошироката општествена корист. Нејзините основачи се обврзале да донираат 80 отсто од своето богатство, а преку програма за донирање удели учествуваат и вработените.
Од Anthropic наведуваат дека приближно 20 отсто од акциите на компанијата би биле наменети за општествено корисни цели, со можност тој удел дополнително да се зголемува доколку се достигнат определени финансиски прагови.
Најавата отвори и прашања за тоа кој ќе управува со фондот, колку независен ќе биде и според кои критериуми ќе се распределуваат средствата. Иако директната финансиска поддршка за граѓаните поттикна шпекулации за можен модел на универзален основен приход, компанијата засега не најавила конкретен план за воведување таков систем.
Фондот би можел да помогне во ублажувањето на последиците од развојот на вештачката интелигенција, но не може да ги замени законските решенија, даночните политики и системите за социјална заштита. Неговото реално влијание ќе зависи од начинот на управување, транспарентноста и можноста акциите да се претворат во средства што ќе можат да се користат за јавни цели.
