Ејми Вајнхаус денес, 14 септември, ќе наполнеше 43 години. Иако почина пред 15 години, приказната за нејзиниот живот, борбата со зависноста и бурниот однос со поранешниот сопруг и понатаму го привлекува вниманието на јавноста.
Ејми Вајнхаус е родена на 14 септември 1983 година во Лондон, а во текот на кратката кариера стана една од најпрепознатливите пејачки на својата генерација. Се истакнуваше со автобиографски текстови и спојот на соул, џез и R&B, но и со препознатливиот изглед инспириран од модата од шеесеттите години.
Како што Ејми со текот на годините сè подлабоко тонела во зависност од дрога и алкохол, голем дел од вината за нејзината состојба му се припишувал токму на нејзиниот сопруг Блејк Филдер-Сивил. Тој долго време бил претставуван како човекот кој ја вовел во светот на хероинот и кокаинот, поради што по нејзината смрт често бил посочуван како еден од виновниците за трагедијата што се случила во 2011 година.
Сега, години по нејзината смрт, Филдер-Сивил, кој денес има 43 години, повторно проговори за нивниот однос и за првпат по подолго време отворено признал колкава одговорност навистина има за трагедијата на Ејми.
Во поткастот „We Need to Talk“ истакнал дека имал улога во нејзината зависност, но инсистирал дека не е фер целата одговорност за нејзината смрт да му се припишува нему.
„Мојот став сега е дека знам оти многу луѓе, особено оние кои ги читале медиумите пред 20 години, би мислеле дека смртта на Ејми е моја одговорност. Како што секогаш сум велел, никогаш не бегам од каква било одговорност. Ако сум направил нешто, ќе го потврдам“, рекол тој.
„Ејми сама имаше слобода. И тоа воопшто не значи непочитување кон неа кога го велам тоа, но Ејми го правеше она што го сакаше“, додал Блејк.
„Иако пиењето почна да ја боли, таа продолжи. Всушност, беше многу силна жена“, заклучил Филдер-Сивил.
Блејк и Ејми се запознале во еден лондонски паб, а тој веднаш помислил дека таа е „прекрасна жена“.
Нивниот однос бил исполнет со подеми и падови. Раскинувањето, кое следело откако пиењето на Ејми станало посериозен проблем, било инспирација за нејзиниот познат албум „Back to Black“, објавен во 2006 година. Подоцна се смириле, а во 2007 година се венчале во Мајами.
„Тоа се спомени кои ми е тешко повторно да ги преживеам. Тешко ми е бидејќи таа повеќе не е тука. Таа ми беше најдобра пријателка и бевме среќни. Дрогата на крајот беше спореден дел од тоа“, се присетил тој.
„Нашата љубов немаше никаква врска со зависноста. А зависноста немаше никаква врска со нашата љубов. Таа замина во тој правец. Не бевме она што бевме“, тврдел Блејк.
Филдер-Сивил тврди дека не бил зависник кога ја запознал Ејми, како и дека подоцна двајцата заедно станале зависни од дрога. Сепак, признал една работа која со години ја следела нивната приказна – токму тој ја запознал Ејми со хероинот. Тој истакнал дека таа и претходно експериментирала со други дроги.
„Никогаш не ја обвинував личноста која првпат ми даде дрога. Никогаш не се обидов да ја префрлам вината на некого. Зошто би го направил тоа? Никогаш не разбрав дали тие луѓе мислат дека јас ја натерав Ејми да се дрогира. Тоа едноставно не се случи. Не бегам од одговорност, но идејата дека секојдневно ѝ го олеснував тоа – не. Не бев дилер“, рекол Филдер-Сивил.
Ејми и Блејк се развеле во 2009 година, но, според неговите зборови, останале важен дел од животот еден на друг.
Кога Ејми починала во 2011 година од случајно труење со алкохол, Блејк бил во затвор. Поради издржувањето на казната не можел да присуствува на нејзиниот погреб. Сепак, вели дека за време на неговиот престој зад решетки редовно разговарале и дека бил загрижен за неа во последните месеци од нејзиниот живот.
Особено го погодило кога дознал за инцидентите кои укажувале колку била лоша нејзината состојба. Сведочел како Ејми заспивала на својот праг, а денес тврди дека никогаш не би ѝ дозволил „само да седи и да пие цел ден“.
На денот кога починала, двапати се обидел да ја повика, но не успеал да стапи во контакт со неа. Дури подоцна затворските чувари му кажале што се случило.
„Кога првпат бев во затвор, не сум религиозен човек, но секоја вечер се молев. Велев: ’Ве молам, дозволете ѝ на Ејми да остане жива додека не излезам’“, раскажал тој.
Како што објаснил, најмногу го прогонувал стравот дека нешто ќе ѝ се случи додека тој е зад решетки и нема да може да ѝ помогне. Кога дознал дека починала, првично не можел да поверува.
„Мојата прва мисла беше: ’Ова е мојот најголем кошмар. Не е вистина.’ Веднаш ми се заврте во главата. Почнав да плачам“, признал Блејк.
Иако објавила само два студиски албума, нејзината музика остави голема трага во популарната култура.
Пораснала во семејство во кое џезот имал важна улога, а како тинејџерка била членка на Националниот младински џез-оркестар. Професионалната кариера ја започнала откако нејзин пријател испратил нејзина демо-снимка до музички претставник. Дебитантскиот албум „Frank“ го објавила во 2003 година, а критичарите особено го пофалиле нејзиното зрело пишување песни и продукцијата под силно влијание на џезот.
Најголемиот успех го постигнала со вториот и последен студиски албум „Back to Black“ од 2006 година, на кој соработувала со продуцентите Марк Ронсон и Салаам Реми.
Албумот стана еден од најпродаваните во историјата, а меѓу неговите најпознати песни се „Rehab“, „Back to Black“, „You Know I'm No Good“ и „Love Is a Losing Game“. На доделувањето на наградите Греми во 2008 година, Ејми Вајнхаус освои пет награди во една вечер и стана првата Британка на која ѝ успеало тоа.
Ејми Вајнхаус била пронајдена мртва во својот дом во Лондон на 23 јули 2011 година, на 27-годишна возраст, а како причина за смртта било утврдено труење со алкохол.
Нејзиното влијание продолжило да расте и по нејзината смрт. Документарниот филм „Amy“ од 2015 година се занимава со нејзиниот живот, кариерата и проблемите со зависноста, додека во 2024 година бил снимен биографскиот филм „Back to Black“.
Списанието „Ролинг стоун“ во 2023 година ја вброило меѓу 200-те најголеми пејачи на сите времиња, додека албумот „Back to Black“ во 2025 година бил внесен во американскиот Национален регистар на снимки поради неговото културно и историско значење.
