Под површината на Месечината можеби се крие огромен тунел создаден од древна лава, кој би можел да им послужи како природно засолниште на идните астронаути. НАСА го избра проектот GIMLI, со кој научниците ќе истражуваат дали јамата Мариус Хилс води до пространа подземна пештера.
Проектот е меѓу трите избрани програми чија цел е да го прошират научното разбирање на Месечината и да помогнат во подготовките за идните човечки мисии. НАСА планира да изгради лунарна база во близина на јужниот пол на Месечината, поради што се потребни детални податоци за условите на нејзината површина и за достапните природни ресурси.
„Директоратот за научни мисии на НАСА го создава врвниот водич за преживување, со цел научните истражувања да им претходат на човечките мисии на површината на Месечината и на идните астронаутски екипажи да им ги обезбедат клучните информации, податоците за ресурсите и безбедносните мерки неопходни за преживување на лунарната ноќ“, изјави Ники Фокс, помошничка на администраторот на Директоратот за научни мисии на НАСА.
Истражувањето ќе се спроведува во јамата Мариус Хилс, која во 2009 година ја откри јапонската лунарна орбитална сонда Кагуја. Иако јамата е видлива на снимките од сондата, научниците се сомневаат дека таа можеби претставува влез во поголем подземен простор создаден од лава во далечното минато.
Доколку постоењето на тунелот биде потврдено, научниците би можеле да добијат нови сознанија за вулканската историја на Месечината. Лавините тунели се позната појава кај базалтниот вулканизам на Земјата, па нивното проучување на Месечината би овозможило споредба со слични формации на нашата планета.
„Потврдата за постоење значаен лавин тунел би ни овозможила да добиеме увид во тоа како се одвивала вулканската активност на Месечината“, изјави Герет Морган, заменик-главен истражувач на проектот GIMLI.
Покрај научната вредност, ваквиот тунел би можел да има и практична примена во идните мисии. Подземните пештери би обезбедиле природна заштита од екстремните температури, космичкото зрачење и микрометеоритите. Ако нивните димензии го дозволуваат тоа, тие би можеле да послужат како засолниште за астронаутските екипажи и како дополнителен ресурс при изградбата на идната лунарна база.
Проектот GIMLI ќе ја испитува почвата со помош на радар за пенетрација во земјиштето, сеизмички сензори и гравиметар. Комбинацијата од овие инструменти треба да им помогне на истражувачите да утврдат дали под површината постои тунел, колкави се неговите димензии и дали би можел да обезбеди доволно простор за цел астронаутски екипаж.
Проектот е предложен од непрофитниот Институт за планетарни науки и ќе се финансира преку програмата на НАСА за научни истражувања и инструменти на површината на Месечината, позната како PRISM. Во изработката на опремата ќе учествува и компанијата Honeybee Robotics.
Инструментите ќе бидат пренесени на Месечината со лендер и ровер преку програмата на НАСА за комерцијални услуги за транспорт на товар до Месечината. Собраните податоци ќе ги анализира тим предводен од Тан Пуциг од Институтот за планетарни науки, во соработка со Норвешката вселенска агенција.
