Очите би можеле да откријат многу повеќе од состојбата на видот. Ново истражување покажува дека фотографија од задниот дел на окото, анализирана со вештачка интелигенција, може да помогне во проценката на стареењето на организмот.
Истражувачи од Националниот универзитет во Сеул развиле модел кој врз основа на снимки од мрежницата ја проценува возраста на човекот. Резултатите се објавени во научното списание „GeroScience“.
Покрај хронолошката возраст, односно бројот на години што ги има човекот, научниците го истражуваат и концептот на биолошка возраст. Таа треба да покаже колку брзо организмот поминува низ промените и оштетувањата поврзани со стареењето.
Две лица на иста возраст, на пример, не мора да стареат со иста брзина. Генетиката, животната средина, навиките и здравствената состојба можат да влијаат врз овој процес.
Токму затоа научниците бараат едноставни и неинвазивни биомаркери што би можеле да дадат дополнителни информации за биолошкото стареење.
Мрежницата е особено интересна бидејќи овозможува директно набљудување на крвните садови и нервното ткиво. Промените што се случуваат во неа со возраста можат да бидат поврзани и со пошироки промени во организмот.
Новиот систем се базира на таканаречената „разлика во возраста на мрежницата“ – RAG. Алгоритмот од фотографија на очното дно проценува колку години „изгледа“ мрежницата, а таа проценка потоа се споредува со вистинската хронолошка возраст на човекот.
За развој на моделот истражувачите употребиле 29.530 снимки од очното дно на 7.535 лица. За разлика од дел од претходните истражувања, во базата биле вклучени снимки и од здрави очи и од очи со одредени заболувања.
Потоа системот бил проверен на уште 14.832 снимки од 7.416 други лица.
Резултатите покажале дека моделот може да ја процени вистинската возраст со просечна грешка од околу 2,5 до 2,7 години.
Истражувачите потоа проверувале дали поголемата разлика меѓу проценетата возраст на мрежницата и вистинската возраст е поврзана со животните навики и здравствената состојба.
Кај лицата со дијабетес, проценетата возраст на мрежницата во просек била за 2,52 години повисока. Кај активните пушачи разликата била околу половина година, а кај поранешните пушачи околу 0,46 години.
Макуларната дегенерација била поврзана со зголемување од околу 0,6 години, додека кај лицата со катаракта разликата изнесувала околу 1,86 години.
Научниците, сепак, предупредуваат дека резултатот кај катарактата може делумно да се должи на квалитетот на снимките. Заматувањето на леќата може да влијае врз фотографијата на очното дно, па повисоката проценета возраст не мора нужно да значи дека мрежницата навистина старее толку побрзо.
Истражувањето има и други ограничувања. Новиот метод не бил директно спореден со други воспоставени начини за процена на биолошката возраст, па резултатите засега не значат дека обична фотографија на окото може со сигурност да покаже колкава е биолошката возраст на човекот.
Авторите, сепак, сметаат дека поврзаноста на повисоката проценета возраст на мрежницата со дијабетесот, пушењето и одредени очни заболувања покажува дека методот има потенцијал како дополнителен показател за здравствената состојба и стареењето.
Предност е и тоа што фотографирањето на очното дно е брзо и неинвазивно, а веќе широко се користи при офталмолошките прегледи.
Доколку идните истражувања ги потврдат резултатите, анализата на мрежницата со вештачка интелигенција би можела да стане еден од начините за рано препознавање на луѓето кај кои постои поголем ризик од забрзано стареење и здравствени проблеми поврзани со возраста.
