Зад скандалот со шефот на „Nvidia“ се крие приказна за моќта на технолошките милијардери
Сè поголемата концентрација на економската моќ во рацете на неколкумина технолошки милијардери ја прави американската економија сè позависна од нивните одлуки, предупредува Роберт Рајх, поранешен американски министер за труд и професор по јавни политики на Универзитетот во Беркли, во колумна за британски „Гардијан“.
Како пример ја посочува компанијата „Nvidia“ и нејзиниот директор Џенсен Хуанг, кој изјавил дека би се вратил на функцијата доколку управниот одбор оцени дека тоа е во најдобар интерес на компанијата, вработените, акционерите и САД.
Рајх тврди дека зад приказната за Хуанг се крие поширок проблем – американската економија сè повеќе зависи од одлуките на мала група луѓе кои стекнале огромно економско и политичко влијание. Според него, економската моќ во изминатите децении се концентрирала во големите корпорации, додека антимонополските мерки ослабеле, а синдикатите изгубиле значителен дел од своето влијание.
Како најмоќни фигури во новата економска структура ги наведува Илон Маск, Џеф Безос, Марк Закерберг, Лари Елисон, Тим Кук и Џенсен Хуанг. Според Рајх, тие не контролираат само огромни компании, туку влијаат и врз развојот на технологиите од кои зависат САД и остатокот од светот.
Посебно внимание посветува на „Nvidia“, која, според неговите наводи, контролира околу 90 отсто од светскиот пазар на напредни чипови за вештачка интелигенција и истовремено е еден од главните финансиери на индустријата. Поради тоа, компанијата понекогаш се нарекува и „централна банка на вештачката интелигенција“.
Рајх наведува дека развојот на вештачката интелигенција придонел за приближно половина од економскиот раст на САД во изминатите две години. Предупредува дека евентуален колапс на „Nvidia“ би можел да предизвика поширока криза во технолошкиот сектор, а последиците да се прелеат и врз американската и светската економија. Дополнителен ризик гледа во фактот што десетте најголеми корпорации поврзани со „Nvidia“ сочинуваат околу 37 отсто од вкупната вредност на американскиот пазар на акции.
Во меѓувреме, поддршката за враќање на Хуанг расте. Отвореното писмо „Stand with Jensen“, со кое се бара управниот одбор да го врати на функцијата додека независна истрага не ги утврди фактите, го потпишале повеќе од 177.000 луѓе. Меѓу нив се Илон Маск, Гери Тан од „Y Combinator“ и Тим Свини од „Epic Games“.
Иако претседателот на управниот одбор на „Nvidia“ изјавил дека враќањето на Хуанг во моментов не се разгледува, негови сојузници наводно работат на формирање група директори од Силициумската долина кои би лобирале за негово враќање. Американскиот претседател Доналд Трамп изјавил дека „не би му пречело“ Хуанг повторно да ја преземе функцијата, додавајќи дека смета оти тој „научил голема лекција“.
Рајх, сепак, го отвора прашањето дали Хуанг ќе понесе одговорност доколку се потврдат наводите за можен трансфер на напредни американски чипови во Кина преку жена за која разузнавачките агенции се сомневаат дека е кинеска шпионка. Овие тврдења во текстот се претставени како наводи, а не како утврдени факти.
Според објавените информации, Хуанг се согласил на 1 декември да сведочи пред три комитета на Претставничкиот дом на американскиот Конгрес, меѓу кои и Комитетот за надворешни работи и Комитетот за разузнавање.
Рајх заклучува дека ниту еден директор не би требало да биде над законот, дури ни во економија во која најголемите компании и нивните челници имаат огромно влијание.