Некои луѓе со леснотија учат странски јазици, брзо паметат нови зборови и совладуваат граматика, но се соочуваат со сериозни тешкотии кога треба да решат математичка задача. Кај други е сосема спротивно – броевите и пресметките им одат природно, додека учењето странски јазик им претставува вистински предизвик. Научниците објаснуваат дека причината не мора да биде поврзана со интелигенцијата, туку со начинот на кој мозокот обработува различни информации.
Истражувањата од областа на невронауката покажуваат дека учењето јазици и математичкото размислување делумно се потпираат на различни мозочни мрежи. Овие разлики можат да објаснат зошто одредени луѓе полесно совладуваат една вештина, додека за друга им е потребно значително повеќе време и вежбање.
Една од причините зошто некои луѓе побрзо учат странски јазици е способноста на мозокот да препознава и разликува говорни звуци. Истражување објавено во научното списание „Neurobiology of Language“ покажува дека луѓето со изразени способности за учење јазици можат да имаат одредени разлики во структурата и активноста на мозочните области поврзани со обработката на говорот.
Тоа им овозможува полесно да ги препознаваат суптилните разлики меѓу слични гласови и попрецизно да го имитираат изговорот на странски јазик. Сепак, способноста за учење јазик не е единствена вештина. Некој може одлично да памети зборови, но да има проблеми со изговорот, додека друг може речиси совршено да имитира странски акцент, а потешко да ја совладува граматиката.
Кај математиката, особено значајна улога имаат мозочните области што учествуваат во разбирањето броеви, количини и нивните меѓусебни односи. Меѓу нив е и таканаречениот интрапариетален сулкус, дел од темениот резен на мозокот.
Научниците утврдиле дека лицата со дискалкулија, специфична тешкотија во учењето математика, можат да покажуваат различни обрасци на мозочна активност и поврзаност во мрежите задолжени за обработка на броевите. Тоа, сепак, не значи дека секој што има проблеми со математиката има дискалкулија. Важна улога имаат и претходното знаење, начинот на предавање, вниманието и редовното вежбање.
Истражување на француските невронаучници Мари Амалрик и Станислас Деан, објавено во 2016 година, покажало дека при размислување за сложени математички концепти кај професионални математичари се активираат мозочни мрежи кои во голема мера се разликуваат од оние што се користат за разбирање на секојдневниот говор.
Интересно е и тоа што мозокот не ги обработува сите математички операции на ист начин. Во истражување со 34 деца било забележано дека множењето кај постарите ученици е повеќе поврзано со области што учествуваат во обработката на јазикот, додека одземањето повеќе се потпира на мозочните мрежи задолжени за разбирање количини.
Едно од можните објаснувања е дека таблицата за множење често се учи напамет, слично како стихови од песна, додека одземањето почесто бара непосредно разбирање на односите меѓу броевите.
Сепак, овие разлики не значат дека некој е предодреден да биде слаб по математика или неспособен да научи странски јазик. Човечкиот мозок поседува способност за промена и приспособување преку искуството и учењето, позната како невропластичност.
Со соодветни методи, редовно вежбање и дополнителна поддршка кога е потребна, луѓето можат значително да ги подобрат своите способности во двете области. За некого поефикасно ќе биде учењето преку слушање и повторување, а за друг преку пишување, разговор или практични примери.
Заклучокот од истражувањата е дека тешкотиите со странските јазици или математиката не треба автоматски да се поврзуваат со пониска интелигенција. Различните способности честопати се резултат на сложената организација на мозокот, претходните искуства и начинот на кој секој човек учи.
