Еден мејл испратен во 2017 година од домаќинка од малото место Алма во Канзас ќе го вовлече искусниот истражувачки новинар Џо Секстон во случај за кој дотогаш верувал дека одамна е решен. Следувале илјадници пораки, судски списи, балистички извештаи, две децении истражување и приказна која денес е преточена во триделната документарна серија „A Killer Story“, чие прикажување на HBO започна на 10 септември.
Во центарот на случајот е Дана Чендлер, осудена за убиствата на нејзиниот поранешен сопруг Мајк Сиско и неговата девојка Карен Харкнес. Двајцата биле убиени ноќта на 7 јули 2002 година во Топика, Канзас. Чендлер првпат била прогласена за виновна во 2012 година, пресудата подоцна била укината, второто судење завршило без одлука на поротата, а во 2025 година повторно била осудена.
Но, приказната на „A Killer Story“ не е само за тоа кој ги убил Сиско и Харкнес. Таа е и за брачниот пар Ајлин и Кин Умбер, кои воопшто не ја познавале Дана Чендлер кога почнале да го истражуваат случајот, а потоа вложиле години од животот и значителни лични средства обидувајќи се да докажат дека таа е невина.
Случајот започнува со двојно убиство без директен физички доказ што ја поврзува Чендлер со местото на злосторството. Сиско и Харкнес вечерта биле во казино, од каде заминале околу 1:30 часот, а дома пристигнале пред три часот. Подоцна таткото на Харкнес ги пронашол нивните тела со повеќе прострелни рани.
Истражителите ја отфрлиле кражбата како мотив. Пари останале на видно место, Сиско го имал паричникот, а Харкнес сè уште го носела накитот. Немало сведоци, на чаурите немало отпечатоци, а оружјето никогаш не било пронајдено. Муницијата била специфична – потзвучни куршуми од израелско производство, какви што најчесто се користат со оружје од типот „Узи“.
Семејството на Сиско брзо се посомневало во неговата поранешна сопруга. По тежок развод, тој ја добил куќата и старателството над децата, а Чендлер плаќала издршка. Во моментот на убиствата таа живеела во Денвер, околу 870 километри од Топика.
Еден од деталите врз кои истражителите ја изградиле теоријата биле две канти за гориво од по 20 литри што Чендлер ги купила ден пред убиствата, а не ги споменала кога разговарала со полицијата. Теоријата била дека дополнителното гориво можело да ѝ овозможи да стигне од Денвер до Топика и да се врати без запирање.
Сепак, речиси една деценија немало обвинение. Тогашниот окружен обвинител Роберт Хехт одбивал да го покрене случајот бидејќи никој не можел да потврди дека Чендлер била во Топика во времето на убиствата. Неговите наследници одлучиле поинаку. Таа била уапсена во 2011 година, а во 2012 година на поротата ѝ биле потребни само 83 минути за да ја прогласи за виновна. Добила две последователни доживотни казни.
Но, случајот добил драматичен пресврт. На првото судење обвинителката Жаки Спрадлинг кажала дека Сиско имал судска забрана за приближување против Чендлер поради злоупотреба. Кин Умбер се обидел да го пронајде документот – и не успеал. Подоцна Врховниот суд на Канзас утврдил дека таква судска забрана никогаш не постоела. Во април 2018 година биле укинати двете осудителни пресуди, иако судот оценил дека посредните докази се доволни за ново судење.
Последици имало и за обвинителката. По етичка пријава поднесена од Кин Умбер, дисциплинското тело препорачало да ѝ биде одземена лиценцата, а во мај 2022 година Врховниот суд на Канзас трајно ѝ забранил да работи како адвокат.
Во меѓувреме, брачниот пар Умбер изградил сопствена теорија. Се посомневале во Џеф Сатон, сопруг на ќерката на Карен Харкнес и поранешен окружен обвинител. Составиле досие од околу 200 страници и се обидувале да убедат различни полициски институции да го испитаат. Сатон категорично негирал каква било поврзаност со убиствата и ниту една полициска агенција не го сметала за осомничен.
Особено внимание привлекла една влакно пронајдено на чаура во спалната соба – практично единствениот физички доказ во случајот. ДНК-анализата покажала дека не му припаѓа ниту на жртвите, ниту на Дана Чендлер. Умбер успеале да издејствуваат и ДНК-тестирање на Сатон, но резултатот покажал дека влакното не е ниту негово.
Второто судење во 2022 година донело уште еден пресврт. Обвинителот Чарлс Кит признал дека случајот не почива врз ДНК, влакна или отпечатоци од прсти, туку врз теоријата за љубомора, гнев и опсесија. По шест дена расправа, поротата не успеала да донесе едногласна одлука – седуммина биле за осуда, а петмина против.
Следувало и трето судење. Непосредно пред неговиот почеток во февруари 2025 година, Чендлер ги отпуштила адвокатите и решила сама да се брани. Таа лично ги испрашувала и сопствените деца, кои сведочеле во корист на обвинителството.
Чендлер инсистирала дека нема доказ оти била во Топика во моментот на убиствата, ниту дека некогаш поседувала оружје со калибар од девет милиметри. Овојпат на поротата ѝ биле потребни само неколку часа – повторно ја прогласила за виновна по двете точки. Осудена е на две последователни доживотни казни, со можност за помилување дури по 50 години.
Токму неизвесноста е суштината на документарецот. Режисерот Метју Галкин вели дека ниту тој ниту продуцентот Џошуа Левин, и по седум години работа на приказната, не се сигурни дали Чендлер навистина ги извршила убиствата. Недостигот од физички докази, контрадикторните сведоштва и трите судења оставаат простор за прашања и по последната пресуда.
„A Killer Story“ намерно не нуди едноставен одговор. Наместо класична криминалистичка приказна во која на крајот сè се разрешува, серијата се занимава со тоа како полицијата, обвинителите, медиумите, поротниците, па и луѓето кои се обидуваат да исправат можна неправда, можат цврсто да се врзат за сопствената верзија на вистината.
