Компјутерот кој работи нормално, го прикажува оперативниот систем на мониторот и ги извршува програмите не мора нужно да биде и безбеден. Хакерите кои еднаш ќе успеат да го компромитираат системот може да се обидат да обезбедат долготраен пристап до компјутерската мрежа, додека нивното присуство речиси и да не се забележува.
Проблемот е особено сериозен кај старите компјутери кои користат застарени оперативни системи, како што се Windows XP, Windows 7 и старите верзии на macOS.
Компанијата „Мајкрософт“ официјално ја прекина поддршката за Windows XP пред повеќе од една деценија, на 8 април 2014 година.
Оттогаш, корисниците повеќе не добиваа редовни безбедносни ажурирања, што значи дека новите ранливости и пропусти останаа без поправки.
Самиот „Мајкрософт“ повеќепати предупредуваше дека хакерите можат да ги анализираат безбедносните ажурирања наменети за поновите верзии на Windows и да проверуваат дали истите ранливости постојат и во XP.
Еден од најпознатите примери се појави во 2019 година.
Ранливоста на оперативниот систем наречена BlueKeep, означена како CVE-2019-0708, се наоѓаше во апликацијата Remote Desktop и влијаеше, меѓу другите оперативни системи, и на Windows XP.
Американската Агенција за сајбер-безбедност и инфраструктура (CISA) предупреди дека хакерите можат да ја искористат ранливоста за далечинско извршување компјутерски код без каква било интеракција од страна на корисникот.
Во одредени околности, компромитираниот компјутер потоа можел да биде искористен и за понатамошно ширење на нападот низ мрежата.
„Мајкрософт“ тогаш презеде невообичаен чекор и објави софтверски безбедносни ажурирања дури и за некои верзии на Windows кои повеќе не беа официјално поддржани. Тоа, сепак, не значеше дека XP повторно станал безбеден систем.
Денес посебен проблем претставува и фактот што хакерскиот напад врз компјутер или мрежа не мора да биде очигледен или воопшто да биде откриен. Компјутерот може да продолжи да работи нормално, додека во заднина се извршуваат неовластени програми, се собираат податоци или се одржува пристапот на хакерите.
Затоа, стариот компјутер, без разлика дали се користи во дом, компанија или институција, а кој е поврзан на интернет или на внатрешна мрежа, потенцијално претставува многу поголем ризик од откриен хакерски напад.
Ако се користи и за пристап до други компјутери, споделени папки или деловни системи, користењето на еден застарен компјутер може да стане основа за многу поголем хакерски напад.
Windows XP затоа не претставува проблем само затоа што е застарен, туку и затоа што со години е без редовни безбедносни ажурирања, додека техниките на хакерските напади значително напредувале. „Мајкрософт“ уште пред прекинот на поддршката предупредуваше дека заштитните мерки вградени во XP и Windows 7 повеќе не се доволни.
Во областа на сајбер-безбедноста, најопасен не е нужно компјутерот кој покажува дека е нападнат. Понекогаш токму оној кој со години работи „како часовник“ може да биде најголемиот проблем.
