Јајцата се чест избор за појадок, но поради холестеролот што го содржат, многумина се прашуваат дали можат да му наштетат на здравјето на срцето. Иако едно големо јајце содржи околу 185 милиграми холестерол, тоа не значи дека неговото консумирање автоматски ќе го зголеми нивото на холестерол во крвта.
Кај повеќето луѓе, умереното консумирање јајца како дел од урамнотежена исхрана не претставува значителен ризик за срцето. Сепак, лицата со одредени здравствени состојби треба да бидат повнимателни.
Кога внесуваме храна богата со холестерол, како јајцата, црниот дроб често ја намалува сопствената продукција на холестерол. Поради тоа, холестеролот од храната кај многу луѓе нема големо влијание врз неговото ниво во крвта.
Едно истражување покажало дека јадењето две јајца дневно, во комбинација со исхрана со малку заситени масти, не го зголемило нивото на ЛДЛ-холестерол во споредба со помалиот внес на јајца. Истражувачите заклучиле дека заситените масти имаат значително поголемо влијание врз холестеролот во крвта отколку холестеролот внесен преку храната.
Сепак, резултатите не се исти кај сите. Кај некои луѓе, јајцата можат благо да го зголемат ЛДЛ-холестеролот, познат како „лош“, но истовремено може да се зголеми и ХДЛ-холестеролот, познат како „добар“. И покрај тоа, покачениот ЛДЛ-холестерол останува важен фактор на ризик за болести на срцето и крвните садови.
Особено внимателни со внесувањето јајца треба да бидат лицата со дијабетес, оние кои веќе имаат заболувања на срцето и крвните садови, како и луѓето со семејна хиперхолестеролемија, наследно нарушување што предизвикува значително покачени вредности на холестеролот. На овие лица им се препорачува да се советуваат со лекар или нутриционист за количината и зачестеноста на консумирањето јајца.
Кога станува збор за здравјето на срцето, не е секоја храна што содржи холестерол подеднакво проблематична. Јајцата, на пример, содржат значително помалку заситени масти од сланината, колбасите и путерот. Токму заситените масти се меѓу главните фактори во исхраната што придонесуваат за зголемување на ЛДЛ-холестеролот.
Освен тоа, јајцата се богати со хранливи материи. Содржат квалитетни белковини, витамин Б12, витамин Д, селен и холин. Холинот е важен за нормалното функционирање на мозокот и црниот дроб, додека белковините помагаат во одржувањето на мускулната маса и закрепнувањето на организмот.
Научниците сè уште ја истражуваат поврзаноста меѓу консумирањето јајца и високиот крвен притисок, а досегашните резултати не се еднозначни.
Јајцата можат да бидат дел од режимот на исхрана ДАШ, кој се препорачува за лица со покачен крвен притисок. Помало истражување од 2025 година покажало дека секојдневното консумирање јајца во рамките на овој начин на исхрана не ги влошило показателите за здравјето на срцето. Анализа од 2018 година, исто така, утврдила поврзаност меѓу консумирањето јајца и помалиот ризик од развој на висок крвен притисок.
Од друга страна, некои истражувања покажале поинакви резултати. Истражување спроведено меѓу жени во Франција открило поврзаност меѓу секојдневното консумирање јајца и зголемениот ризик од хипертензија. Слични наоди произлегле и од анализа на американски податоци од 2019 година, според која лицата што јаделе најмногу јајца имале поголем ризик од покачен крвен притисок.
Овие резултати не докажуваат дека јајцата директно предизвикуваат висок крвен притисок, бидејќи врз здравјето влијаат и други прехранбени и животни навики. Луѓето кои веќе имаат покачен притисок треба да се советуваат со лекар за соодветниот начин на исхрана.
За оние што сакаат да продолжат да јадат јајца, а истовремено да внимаваат на холестеролот и крвниот притисок, важни се начинот на подготовка и храната со која ги комбинираат.
Една можност е да се комбинира едно цело јајце со дополнителни белки, со што се добива оброк богат со белковини, но со помалку холестерол отколку при употреба на неколку цели јајца.
Наместо со сланина, колбаси и други преработени месни производи, јајцата е подобро да се комбинираат со зеленчук, мешунки и леб од цели зрна. Варените и поширани јајца, како и оние подготвени со мала количина маслиново масло, обично се подобар избор од јајцата пржени во многу путер. Важно е да се внимава и на додадената сол, особено кај лицата со висок крвен притисок.
За долгорочното здравје на срцето, сепак, не е пресудна само една намирница, туку целокупната исхрана. Менито богато со зеленчук, овошје, растителни влакна, цели зрна и незаситени масти има значајна улога во зачувувањето на здравјето.
