Седум години откако необичната идеја за укинување на времето го обиколи светот, Сомароj и понатаму го привлекува вниманието на патниците кои сакаат да го доживеат животот под полноќното сонце. Сепак, зад виралната приказна се крие нешто поинакво од она што многумина го замислувале.
Малото островско населено место Сомароj (Sommarøy), во норвешкиот Арктик, во 2019 година се најде на насловните страници на светските медиуми поради иницијативата да стане првата зона во светот во која времето нема да има значење.
Идејата се однесувала на 69 дена во текот на летото, кога сонцето не заоѓа. На мостот во близина на населбата биле поставени часовници, а локален хотелиер му предал петиција со потписи од жителите на претставник на норвешкиот парламент.
Сепак, кампањата не била целосно спонтана. Во нејзината промоција учествувала „Иновација Норвешка“ (Innovation Norway), државна организација задолжена за промоција на Норвешка и развој на туризмот.
Дел од жителите биле вклучени во иницијативата, додека други, наводно, воопшто не знаеле за неа. Откако била откриена улогата на организацијата, следело јавно извинување, а приказната за укинувањето на времето постепено стивнала.
Сомароj се наоѓа на околу 56 километри западно од Тромсе, над Арктичкиот круг, и има приближно 300 жители. Од 18 мај до 26 јули сонцето не заоѓа под хоризонтот, па можно е да се шета, да се плива или да се оди на риболов среде ноќ, додека небото и понатаму изгледа како да е ден.
Во зима ситуацијата е сосема поинаква, бидејќи има периоди кога сонцето воопшто не се појавува над хоризонтот. До населбата се стигнува по пат што минува преку мостови и покрај фјордови, а патувањето со автобус од Тромсе трае околу еден час и 40 минути. Шарените куќи покрај брегот, малите рибарски пристаништа и планините со снежни врвови создаваат пејзаж што ги привлекува посетителите во текот на летото.
Туристите кои доаѓаат на островот поради полноќното сонце откриваат дека секојдневниот живот сепак се одвива според вообичаените правила. Продавниците и рестораните се затвораат во одредено време, а хотелските рецепции не работат нужно во текот на целата ноќ.
Сепак, некои посетители велат дека престојот на островот им помага да се опуштат, да ги остават телефоните и помалку да размислуваат за распоредот. Други ја користат непрекинатата дневна светлина за ноќно капење, иако водата и понатаму е многу студена.
За локалното население кампањата имала и помалку пријатна страна. Големиот интерес на медиумите значел дека посетителите често сакале да разговараат исклучиво за наводното укинување на времето. Темата со текот на времето станала заморна, но истовремено придонела островот да стане попрепознатлив.
Во текот на летото, кога сонцето не заоѓа, секојдневните навики навистина можат да се променат. Ако нема муштерии, сопственикот на продавница може порано да го затвори локалот и да замине на риболов, додека децата остануваат будни подолго кога следниот ден немаат училиште.
Тоа не значи дека на островот нема распоред, туку дека природните услови овозможуваат нешто пофлексибилен начин на живот. Посебно доживување е прошетката во три и триесет наутро, кога улиците се речиси целосно празни, а сонцето и понатаму е високо на небото. Тишината, мирниот брег и светлината што не одговара на вообичаеното чувство за дел од денот создаваат впечаток дека времето го изгубило дел од своето значење.
Сомароj, всушност, никогаш не го укинал времето. Неговата посебност се крие во природниот феномен што го менува доживувањето на денот и ноќта, како и во можноста секојдневните навики накратко да се остават настрана.
Понекогаш токму тоа е доволно човек да се оддалечи од постојаното гледање во часовникот и да се потсети колку нашиот животен ритам зависи од навиките, а колку од природата.
