Брзиот раст на вештачката интелигенција и огромните вложувања во нејзината инфраструктура сè повеќе стануваат фактор што може да влијае врз глобалната финансиска стабилност. Банката за меѓународни порамнувања предупредува дека инвестицискиот бум, кој во голема мера се потпира на долгови и приватно кредитирање, создава нови ризици за финансискиот систем.
Според проценките на Банката за меѓународни порамнувања (БИС), петте најголеми светски технолошки компании ќе вложат повеќе од еден трилион американски долари во вештачка интелигенција во текот на 2025 и 2026 година. Дополнителни прогнози покажуваат дека глобалните инвестиции во оваа технологија би можеле да се зголемат од околу 500 милијарди долари на дури четири трилиони долари до 2030 година.
Генералниот директор на БИС, Пабло Ернандез де Кос, оценува дека вештачката интелигенција не ги менува директно надлежностите на централните банки, но значително го отежнува следењето и толкувањето на економските движења. Технологијата влијае врз понудата, побарувачката и динамиката на финансиските пазари.
Особена загриженост предизвикува начинот на кој се финансира инвестицискиот бум. Наместо вложувањата во поголема мера да се потпираат на корпоративните приходи, сè поголем дел се обезбедува преку долгови и приватни кредити. Според Ернандез де Кос, дел од ова финансирање е нетранспарентно и меѓусебно поврзано, поради што е потребно внимателно следење од страна на регулаторите.
Развојот на вештачката интелигенција веќе има значително влијание и врз светската трговија. Земјите што се дел од синџирите на снабдување со технологија, меѓу кои Јужна Кореја, Сингапур, Малезија и Тајван, остваруваат големи приходи од високите извозни цени на чиповите и опремата потребна за развој на системите со вештачка интелигенција.
Во однос на продуктивноста, истражувањата покажуваат дека генеративната вештачка интелигенција може да донесе подобрувања од 10 до 65 проценти при извршување на одредени задачи, особено во програмирањето, советувањето и професионалното пишување. Сепак, останува неизвесно во колкава мера овие резултати ќе се претворат во поширок раст на продуктивноста на целата економија.
Според сегашните проценки, вештачката интелигенција би можела да го зголеми годишниот раст на вкупната продуктивност за околу половина процентен поен, зависно од брзината со која ќе биде воведена во различните сектори.
Најразвиените економии засега се во најдобра позиција да ги искористат придобивките, особено поради големиот удел на услужните дејности. Земјите во развој имаат поразлични изгледи, иако некои, како Индија, би можеле да го намалат јазот благодарение на развиената дигитална јавна инфраструктура.
Истовремено, вештачката интелигенција постепено презема дел од рутинските когнитивни задачи. Иако влијанието врз вработеноста засега е ограничено, промените веќе се забележуваат во корисничката поддршка, администрацијата и програмирањето, што ја зголемува потребата од преквалификација и стекнување нови вештини.
Високите пазарни проценки, концентрацијата на капитал и нетранспарентното финансирање можат да создадат сериозна ранливост доколку очекуваните корпоративни профити не ги оправдаат високите вредности што инвеститорите ги очекуваат.
Иако негативен исход не е неизбежен, обемот и брзината на инвестицискиот бум во вештачката интелигенција бараат зголемена претпазливост. Долгорочните економски последици ќе зависат од политиките што ќе ги спроведуваат владите, вложувањата во нови вештини и начинот на кој ќе се распределуваат придобивките од технологијата.
