Од „Кралот лав“ до „Замрзнатото кралство“, Disney приказните со децении оставаат трага кај различни генерации. Иако со текот на годините можеме да ги заборавиме деталите од заплетите, имињата на ликовите или песните, пораките и чувствата што ги носат остануваат многу подолго.
Истражување на Универзитетот SWPS во Полска покажува дека 84 отсто од возрасните Полјаци редовно гледале Disney филмови и анимации како деца, додека 82 отсто и денес чувствуваат посебна приврзаност кон нив.
Според истражувањето, тоа не се должи само на носталгијата. Disney приказните се поврзуваат со вредности кои продолжуваат да имаат значење и во зрелоста.
Најчесто се издвојуваат пријателството и лојалноста, кои 46 отсто од испитаниците ги поврзуваат со Disney приказните. Следуваат победата на доброто над злото со 43 отсто, надминувањето на тешкотиите со 32 отсто и семејството со 31 отсто.
Парите, славата и престижот не се меѓу вредностите кои најчесто се поврзуваат со овие приказни. Наместо тоа, возрасните во нив препознаваат добрина, личен развој, лојалност, одговорност и односи со другите.
И самите херои во Disney приказните речиси никогаш не успеваат целосно сами. Пријателите, семејството и неочекуваните сојузници често се оние кои им помагаат да ги надминат најтешките моменти.
Истражувањето покажува дека 89 отсто од испитаниците ја сметаат добрината кон другите за важна вредност, а ист процент ја вреднуваат автентичноста. Храброста е важна за 87 отсто, семејството за 86 отсто, а 84 отсто веруваат дека љубовта може да помогне во надминувањето на тешкотиите.
Разликите меѓу генерациите постојат, но основните вредности во голема мера остануваат слични.
Кај бејби-бумерите, родени меѓу 1945 и 1965 година, особено се издвојува идејата за победа на доброто над злото. Дури 54 отсто од нив ја препознаваат оваа порака во Disney приказните, а значајни се и чесноста, надежта, истрајноста и правдата.
Генерацијата X, родена меѓу 1965 и 1980 година, почесто ги поврзува овие приказни со одговорноста, созревањето и справувањето со тешкотиите. За 74 отсто од испитаниците од оваа генерација, Disney бил и своевиден прозорец кон западниот свет.
Кај миленијалците, родени меѓу 1980 и 1995 година, поголем акцент се става на автентичноста, прифаќањето и слободата човек да го живее животот според сопствените правила. Ликови како Мулан, Елса и Вајана се поврзуваат со откривањето на сопствениот идентитет и пронаоѓањето на местото во светот.
Овој тренд е уште поизразен кај генерацијата Z. Самоприфаќањето го издвојуваат 29 отсто од припадниците на Gen Z, во споредба со 12 отсто кај најстарите испитаници. Следењето на сопствените соништа го споменуваат 38 отсто од Gen Z, наспроти 14 отсто од бејби-бумерите.
Од друга страна, победата на доброто над злото ја издвојуваат 54 отсто од најстарите испитаници, но само 24 отсто од најмладите.
Тоа укажува дека се менува и претставата за тоа што значи да се биде херој. За помладите генерации не е доволно херојот само да го победи злото. Важно е да може да избере кој сака да биде и по кој пат сака да оди.
И покрај промените, класичните Disney вредности и понатаму имаат голема поддршка. Вкупно 87 отсто од испитаниците сакаат тие да останат присутни. Од нив, 45 отсто сакаат да останат непроменети, додека 42 отсто би сакале да се комбинираат со современи вредности.
Само 4 отсто сметаат дека Disney целосно треба да ги приспособи своите вредности на актуелните општествени трендови.
Современите приказни исто така се добро прифатени, особено кога зборуваат за надминување на тешкотиите, соработка и истрајност.
Затоа, можеби изборот не е меѓу „стариот“ и „новиот“ Disney, туку меѓу различните начини на кои истите вредности можат да се раскажат.
Бејби-бумерите во Disney препознаваат правда, чесност и надеж, генерацијата X – одговорност и истрајност, миленијалците – автентичност и слобода, а Gen Z – самореализација, идентитет и храброст да се избере сопствениот пат.
Под сите тие разлики остануваат пријателството, лојалноста, семејството, храброста, добрината и истрајноста.
Можеби токму затоа Disney приказните продолжуваат да живеат и кај возрасните. Деталите може да се заборават, но лекциите од детството остануваат.
