Вештачката интелигенција во последните месеци бележи значителен напредок во решавањето сложени математички проблеми, што отвора нова дилема во научната заедница – дали системите со вештачка интелигенција почнуваат да имаат улога на истражувачи, а не само на алатки за извршување задачи.
Компанијата OpenAI на почетокот на август објави дека интерна верзија на нејзиниот нов модел „Astra“ постигнала значајни резултати при решавање десет проблеми од математиката и теоретската информатика. Станува збор за прашања на кои најмалку една деценија немало значителен напредок, а дел од нив со децении ги проучуваат врвни математичари.
Меѓу областите опфатени со истражувањето се теоријата на групи, геометријата, теоријата на шифрирање и квантната теорија.
Сепак, OpenAI не тврди дека сите десет проблеми се целосно решени. Резултатите вклучуваат и целосни решенија и значителен напредок во дел од проблемите. Предлозите генерирани од вештачката интелигенција потоа биле дополнително обработени со човечка помош и формализирани во Lean – систем што овозможува формална проверка на математички докази.
Токму начинот на кој биле претставени резултатите предизвикал и критики од дел од математичарите. Некои експерти сметаат дека одредени наоди не се доволно јасно објаснети и дека некои од нив не претставуваат значително отстапување од претходните истражувања.
Само неколку дена подоцна, ново достигнување било објавено и од Anthropic. Компанијата соопшти дека експериментална верзија на моделот Claude постигнала напредок во проблем поврзан со познатата Риманова хипотеза.
Според објавените информации, моделот значително ја зголемил претходно познатата граница за процентот на нули на Римановата зета-функција што се наоѓаат на критичната линија. Сепак, ниту овој резултат не претставува доказ за Римановата хипотеза, која сè уште останува нерешена.
Најзначајната промена затоа не е во тоа што вештачката интелигенција почнала да ги решава сите големи математички проблеми, туку во фактот што современите модели можат да произведат резултати што потенцијално претставуваат нови чекори во научните истражувања.
Конечната оценка сепак останува кај математичарите. Независната проверка, деталната анализа и формалното потврдување се неопходни за да се утврди дали одреден резултат навистина претставува ново математичко откритие.
